ГАЗАР ЭЗЭМШИХ, АШИГЛАХ ЭРХИЙН ДУУДЛАГА ХУДАЛДААНЫ АНХНЫ ҮНИЙГ ТОДОРХОЙЛОХ АРГАЧЛАЛ

Барилга, хот байгуулалтын сайдын 2015 оны 12 дугаар сарын 7-ны
өдрийн 234 дүгээр тушаалын хавсралт

 

ГАЗАР ЭЗЭМШИХ, АШИГЛАХ ЭРХИЙН ДУУДЛАГА ХУДАЛДААНЫ АНХНЫ ҮНИЙГ ТОДОРХОЙЛОХ АРГАЧЛАЛ

 

Нэг. Нийтлэг үндэслэл

1.1.Монгол Улсын Газрын тухай хуульд заасны дагуу иргэн, аж ахуйн нэгж, байгууллагын газар эзэмших, ашиглах эрхийн дуудлага худалдааны анхны үнийг тодорхойлоход энэхүү аргачлалыг дагаж мөрдөнө.

1.2.Энэхүү журам нь “Газар эзэмших, ашиглах эрхийн дуудлага худалдааны анхны үнэ бодох жишээ” хавсралтаас бүрдэнэ.

1.3.Газар эзэмших, ашиглах эрхийн дуудлага худалдааны анхны үнийг тогтоохдоо Засгийн газрын 1997 оны 152 дугаар тогтоолоор батлагдсан “Монгол Улсын газрын нэгдмэл сангийн үнэлгээний тойргийн хуваарь”, “Хот тосгон, бусад суурины газрын зэрэглэл, тэдгээрийн нэг га-ийн суурь үнэлгээ”, “Хөдөө аж ахуйн газрын үнэлгээний тойрог бүрийн 1 га-ийн суурь үнэлгээ”, Засгийн газрын 2015 оны 291 дүгээр тогтоолоор батлагдсан “Алтанбулаг, Замын-Үүд, Цагааннуурын чөлөөт бүсийн 1 га газрын суурь үнэлгээ”-г үндэслэл болгох ба суурь үнэлгээг энэхүү аргачлалын хавсралтад заасан хүснэгтүүдээс засварлах итгэлцүүрийг сонгон үржүүлнэ.

Хоёр. Хамрах хүрээ

2.1.Энэхүү аргачлал нь ашигт малтмалыг эрэх, хайх, ашиглах зорилгоор газрыг эзэмшүүлэх, ашиглуулах дуудлага худалдаа, сонгон шалгаруулалтад хамаарахгүй.

2.2.Газар эзэмших, ашиглах эрхийн дуудлага худалдааны анхны үнийг энэхүү аргачлалын хавсралт “Газар эзэмших, ашиглах эрхийн дуудлага худалдааны анхны үнэ бодох жишээ”-ний дагуу бодно.

Гурав. Хот, тосгон бусад суурин газарт газар эзэмших, ашиглах эрхийн дуудлага худалдааны анхны үнийг тодорхойлох

3.1.Хот, тосгон, бусад суурины газарт газар эзэмших, ашиглах эрхийн дуудлага худалдааны анхны үнийг тодорхойлохдоо Засгийн газрын 1997 оны 152 дугаар тогтоолын 2 дугаар хавсралтаар батлагдсан “Хот, тосгон, бусад суурины газрын зэрэглэл, тэдгээрийн нэг га газрын суурь үнэлгээ, жилийн төлбөрийн дээд, доод хязгаар”-ыг үндэслэл болгож тооцно.

3.2.Чөлөөт бүсийн газарт газар эзэмших, ашиглах эрхийн дуудлага худалдааны анхны үнийг тодорхойлохдоо Засгийн газрын 2015 оны 291 дүгээр тогтоолоор батлагдсан “Алтанбулаг, Замын-Үүд, Цагааннуурын чөлөөт бүсийн 1 га газрын суурь үнэлгээ”-г үндэслэл болгож тооцно.

3.3.Газар эзэмших, ашиглах эрхийн дуудлага худалдааны анхны үнэ тодорхойлох итгэлцүүрийг хэрэглэх газрын хил, заагийг нийслэл, аймаг, сумын Иргэдийн Төлөөлөгчидийн Хурал тогтооно.

3.4.Хэрэв тухайн нийслэл, аймаг, сум нь 5-аас бага буюу 1 үнэлгээний бүстэй бол 1-р бүсэд хамаарах итгэлцүүрийг, 2 үнэлгээний бүстэй бол 1, 2-р бүсэд хамаарах итгэлцүүрийг, 3 үнэлгээний бүстэй бол 1, 2, 3-р бүсэд хамаарах итгэлцүүрийг, 4 үнэлгээний бүстэй бол 1, 2, 3, 4-р бүсэд хамаарах итгэлцүүрийг, 5 үнэлгээний бүстэй бол 1, 2, 3, 4, 5-р бүсэд хамаарах итгэлцүүрийг тус тус хэрэглэнэ.

3.5.Нийслэлд газар эзэмших, ашиглах эрхийн дуудлага худалдааны анхны үнийг тодорхойлох итгэлцүүрийг Хүснэгт 1-ээс сонгоно.

3.6.Аймгийн төвийн суманд газар эзэмших, ашиглах эрхийн дуудлага худалдааны анхны үнийг тодорхойлох итгэлцүүрийг Хүснэгт 2-оос сонгоно.

3.7.Сум, баг, тосгон, суурин үүсэх газарт газар эзэмших, ашиглах эрхийн дуудлага худалдааны анхны үнийг тодорхойлох итгэлцүүрийг Хүснэгт 3-аас сонгоно.

3.8.Чөлөөт бүсийн газрын газар эзэмших, ашиглах эрхийн дуудлага худалдааны анхны үнийг тодорхойлох итгэлцүүрийг Хүснэгт 4-өөс сонгоно.

            Нийслэлд газар эзэмших, ашиглах эрхийн дуудлага худалдааны анхны үнийг тодорхойлох итгэлцүүр

                                                                                                                                                                                                             Хүснэгт 1

Д/дГазар эзэмшил ашиглалтын төрөл1-р бүс2-р бүс3-р бүс4-р бүс5-р бүс
Дэд бүсДэд бүсДэд бүс
123123123
1Бүх төрлийн орон сууц1,510,20,10,075
2Иргэний гэр бүлийн хэрэгцээний зориулалт /хашаа, байшин барих/-ын газар1,51,50,750,750,750,1750,150,0750,05
3Худалдаа бүх төрлийн үйлчилгээ54,54432210,60,20,1
4Аж ахуйн үйл ажиллагаа /худалдаа үйлчилгээнээс бусад/43,53,253,2521,51,50,750,50,150,1
5Нефтийн бүтээгдэхүүний агуулах, шатахуун түгээх станц, бөөний худалдааны зах, төвүүд54,53,521
6Бүх төрлийн гараж, тээврийн хэрэгслийн зогсоол /газар дээрх, доорх/43,53,253,2521,51,50,750,50,150,1
7Дулаан, холбоо, эрчим хүчний станц, антин0,60,30,20,10,05
8Төмөр зам, нисэх онгоцны буудлын барилга байгууламж0,10,10,0750,050,05
9Нам, төрийн бус байгууллага, олон улсын байгууллага, төлөөлөгчийн газар43,53,253,252,52210,50,150,1
10Шашин сүм хийд43,53,253,252,52210,50,150,1
11ХАА-аас бусад үйлдвэрлэл442,5220,750,50,10,07
12ХАА-н үйлдвэрлэл--0,20,150,10,0750,05

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

   

 

Аймгийн төвийн суманд газар эзэмших, ашиглах эрхийн дуудлага худалдааны

анхны үнийг тодорхойлох итгэлцүүр

                                                                                                                                                                                                        Хүснэгт 2

Д/дГазар эзэмшил ашиглалтын төрөл1-р бүс2-р бүс3-р бүс4-р бүс5-р бүс
1Бүх төрлийн орон сууц0.50.50,30,30,3
2Иргэний гэр бүлийн хэрэгцээний зориулалт /хашаа, байшин барих, амины сууц, зуслан/-ын газар0.80.60.50.30.3
3Худалдаа, бүх төрлийн үйлчилгээ210.90.70.5
4Аж ахуйн үйл ажиллагаа /худалдаа үйлчилгээнээс бусад/1.510.50.50.3
5Нефтийн бүтээгдэхүүний агуулах, шатахуун түгээх станц1.2110.50.3
6Бүх төрлийн гараж, тээврийн хэрэгслийн зогсоол /газар дээрх, доорх/21.50.90.50.3
7Дулаан, холбоо, эрчим хүчний станц, антин0.50.40.30.10.1
8Төмөр зам, нисэх онгоцны буудлын барилга байгууламж0.30.30.20.10.1
9Нам, төрийн бус байгууллага, олон улсын байгууллага, төлөөлөгчийн газар21.510.50.5
10Шашин сүм хийд3210.70.5
11ХАА-аас бусад үйлдвэрлэл210.50.30.1
12ХАА-н үйлдвэрлэл--0.30.10.1

 

Сум, баг, тосгон, суурин үүсэх газарт газар эзэмших, ашиглах эрхийн дуудлага худалдааны анхны үнийг тодорхойлох итгэлцүүр

                                                                                                                                                                                                        Хүснэгт 3

Д/дГазар эзэмшил ашиглалтын төрөл1-р бүс2-р бүс3-р бүс4-р бүс5-р бүс
1Бүх төрлийн орон сууц0.50.50,50,30,3
2Иргэний гэр бүлийн хэрэгцээний зориулалт /хашаа, байшин барих, амины сууц, зуслан/-ын газар0.80.80,80,70,5
3Худалдаа бүх төрлийн үйлчилгээ1,21,210.90.8
4Аж ахуйн үйл ажиллагаа /худалдаа үйлчилгээнээс бусад/1,21.210.90.7
5Нефтийн бүтээгдэхүүний агуулах, шатахуун түгээх станц1.2110.50.3
6Бүх төрлийн гараж, тээврийн хэрэгслийн зогсоол /газар дээрх, доорх/110,90.80.6
7Дулаан, холбоо, эрчим хүчний станц, антин0,50,50.50.30.2
8Төмөр зам, нисэх онгоцны буудлын барилга байгууламж0.30,30,20,10,1
9Нам, төрийн бус байгууллага, олон улсын байгууллага, төлөөлөгчийн газар110,90,80,7
10Шашин сүм хийд110,90,70,7
11ХАА-аас бусад үйлдвэрлэл10.70,50,30,2
12ХАА-н үйлдвэрлэл--0.40.20.1

          Чөлөөт бүсэд газар эзэмших, ашиглах эрхийн дуудлага худалдааны анхны үнийг тодорхойлох итгэлцүүр

            Хүснэгт 4

Д/дЧөлөөт бүсийн нэрЗасварлах итгэлцүүр
худалдаа бүх төрлийн үйлчилгээүйлдвэрэлэл
1Алтанбулаг0,10,08
2Замын-Үүд0,10,08
3Цагааннуур0,080,04

 

Дөрөв. Тариалангийн газрын эзэмших, ашиглах эрхийн дуудлага худалдааны анхны үнийг тодорхойлох

4.1.Тариалангийн газрын эзэмших, ашиглах эрхийн дуудлага худалдааны анхны үнийг тодорхойлохдоо Монгол Улсын Засгийн газрын 1997 оны 152 дугаар тогтоолын 1 дүгээр хавсралтаар батлагдсан “Монгол Улсын газрын нэгдмэл сангийн үнэлгээний тойргийн хуваарь”, мөн 3 дугаар хавсралтад заасан “Хөдөө аж ахуйн газрын үнэлгээний тойрог бүрийн нэг гектарын суурь үнэлгээ”-ний тариалангийн газрын суурь үнэлгээг үндэслэл болгоно.

4.2.Газрын тухай хуулийн 58 дугаар зүйл, Тариалангийн тухай хуулийн 16 дугаар зүйлийн дагуу газрын төлөв байдал, чанарын улсын хянан баталгаа, тариалангийн газрын хөрсний чанар байдлаас хамааран газрын үнэлгээний тойргийг гурван зэрэглэлд хуваах ба эзэмшилд олгох тариалангийн газрын харьяалах засаг захиргаа, нутаг дэвсгэрийн нэгж нь газрын үнэлгээний аль тойргийн ямар зэрэглэлд хамаарагдаж байгааг Хүснэгт 5-ын дагуу тогтооно.

4.3.Тухайн тойргийн тухайн зэрэглэлд хамаарах 1 га тариалангийн газрын эзэмших эрхийн дуудлага худалдааны анхны үнийг тогтооход хэрэглэх итгэлцүүрийг тариалах таримлын төрлөөс нь хамааруулан Хүснэгт 6-аас сонгоно.

4.4.Тариалангийн газрын эзэмших, ашиглах эрхийн дуудлага худалдааны анхны үнийг тодорхойлохдоо   0-500 га хүртэл болон 1001 га-аас дээш газарт энэхүү аргачлалын 4.1-4.3-т заасны дагуу, 501-800 га хүртэл газарт 4.1-4.3-т заасны дагуу бодсон үнийн дүнгийн 80%-д, 801-1000 га хүртэл газарт 60%-д тус тус бодож, тооцно. /Энэхүү заалтыг БХБС-ын 2016-01-05-ны 01 дүгээр тушаалаар өөрчилснийг тусгав./

 

                                                          Тариалангийн газрын үнэлгээний тойрог, зэрэглэл

                                                                                                                                                                                                 Хүснэгт 5

Газрын үнэлгээний тойргийн нэрЗэрэглэл

Тухайн тойрогт нутаг дэвсгэр нь бүхэлдээ буюу дийлэнх нь хамарч

буй аймаг, сумын нэр

ХАНГАЙ ХЭНТИЙН УУЛАРХАГ (ХУ)

 

 

 

 

 

 

I

Хөвсгөл аймаг23. Хяргас45. ЖаргалантТөв аймаг
1. Арбулаг24. Цагаанхайрхан46. Баян-Өндөр68. Заамар
2. Бүрэнтогтох25. ЗүүнхангайСэлэнгэ аймаг69. Лүн
3. Их-УулЗавхан аймаг47. Алтанбулаг70. Өндөрширээт
4. Рашаант26. Баянтэс48. Баруунбүрэн71. Баянцогт
5. Тосонцэнгэл27. Баянхайрхан49. Зүүнбүрэн72. Жаргалант
6. Төмөрбулаг28. Нөмрөг50. Сант73. Угтаал
7. Цагаан-Уул29. Сонгино51. Түшиг74. Сүмбэр
8. Цэцэрлэг30. Түдэвтэй52. Цагааннуур75. Цээл
9. Тариалан31. Тэлмэн53. Шаамар76. Баянхангай
10. Мөрөн32. Цэцэн-Уул54. Хушаат77. Аргалант
Булган аймаг33. Тэс55. Сүхбаатар78. Баянчандмань
11. Баян-Агт34. Асгат56. Жавхлант79. Зуунмод
12. БугатАрхангай аймаг57. Сайхан80. Мөнгөнморьт
13. Могод35. Цэцэрлэг58. Орхонтуул81. Эрдэнэ
14. Орхон36. Ихтамир59. Баянгол82. Батсүмбэр
15. Сайхан37. Өндөр-Улаан60. Орхон83. Борнуур
16. Хангал38. Эрдэнэмандал61. МандалУлаанбаатар
17. Хишиг-Өндөр39. Жаргалант62. Хүдэр84. Нийслэл
18. Сэлэнгэ40. Хотонт63. Ерөө85. Багануур
19. Булган41. ХайрханДархан-Уул аймаг

86. Налайх

87. Багахангай

20. Хутаг-Өндөр42. Цэнхэр64. Шарын голХэнтий аймаг
21. Бүрэгхангай43. Батцэнгэл65. Хонгор88. Өмнөдэлгэр
Увс аймаг44. Эрдэнэбулган66. Дархан89. Батширээт
22. ӨндөрхангайОрхон аймаг67. Орхон90. Гурванбаян

 

 

II

Хөвсгөл аймаг10.ХанхАрхангай аймаг25. Баян-Уул
1. Алаг-Эрдэнэ11. Галт19. БулганХэнтий аймаг
2. Баянзүрх12. Жаргалант20. Чулуут26. Жаргалтхаан
3. Ринченлхүмбэ13. Шинэ-Идэр21. Хангай27. Биндэр
4. Түнэл14. Булган аймаг22. Тариат28. Баян-Адарга
5. Цагаан-Үүр15. Тэшиг23. Цахир29. Дадал
6. Улаан-УулЗавхан аймагӨвөрхангай аймаг30. Норовлин
7. Чандмань-Өндөр16. Идэр24. Бат-Өлзий31. Батноров
8. Эрдэнэбулган17. Их-УулДорнод аймаг32. Хэрлэн
9. Цагааннуур18. Булнай25. Баяндун33. Өлзийт

 

 

III

Завхан аймаг10. Өгийнуур19. Галуут29. Сэргэлэн
1. Алдархаан11. Түвшрүүлэх20. Заг30. Эрдэнэсант
2. ЦагаанхайрханӨвөрхангай аймаг21. Хүрээмарал31. Архуст
3. Цагаанчулуут12. Уянга22. ЖаргалантХэнтий аймаг
4. Шилүүстэй13. Бүрд23. Гурванбулаг32. Цэнхэрмандал
5. Яруу14. Зүйл24. Баянбулаг33. Улаанбаатар
6. Отгон15. Зүүнбаян-УлаанТөв аймаг34. Багахангай
7. Улиастай16. Хужирт25. АлтанбулагБулган аймаг
Архангай аймаг17. Хархорин26. Баяндэлгэр35. Гурванбулаг
8. ХашаатБаянхонгор аймаг27. Бүрэн

36. Дашинчилэн

37. Рашаант

9. Өлзийт18. Эрдэнэцогт28. Дэлгэрхаан38. Баяннуур
АЛТАЙН УУЛАРХАГ (АУ)

 

I

Баян-Өлгий аймаг5. Өлгий9. Ховд38. Цэцэг
1. НогооннуурУвс аймагХовд аймагГовь-Алтай аймаг
2. Алтанцөгц6. Сагил10. Дуут13. Тонхил
3. Баяннуур7. Бөхмөрөн11. Мөст14. Халиун
4. Бугат8. Түргэн12. Мөнххайрхан15. Чандмань

 

II

Баян-Өлгий аймаг

2. Сагсай

3. Буянт

5. Булган7. Алтай
1. Цэнгэл4. Дэлүүн6. Толбо8. Улаанхус

 

III

Баянхонгор аймагӨмнөговь аймаг8. Сэврэй12. Даланзадгад
1. Баянлиг4. Баяндалай9. Ханхонгор13. Мандал-Овоо
2. Баянговь

5. Баян-Овоо

6. Булган

10. ЦогтцэцийӨвөрхангай аймаг
3. Баянцагаан7. Манлай11. Цогт-Овоо14. Богд

 

ГОВИЙН УУЛАРХАГ ТАЛАРХАГ (ГТ)

 

 

 

 

I

Увс аймаг15. Сантмаргац30. ХовдБаянхонгор аймаг
1. Давст16. УргамалГовь-Алтай аймаг44. Бөмбөгөр
2. Завхан17. Эрдэнэхайрхан31. Баян-Уул45. Баян-Овоо
3. ЗүүнговьХовд аймаг32. Дарви46. Өлзийт
4. Малчин18. Дарви33. Жаргалан47. Жинст
5. Наранбулаг19. Зэрэг34. Төгрөг48. Богд
6. Өлгий20. Чандмань35. Хөхморьт49. Баацагаан
7. Өмнөговь21. Жаргалант36. Шарга50. Бууцагаан
8. Тариалан22. Буянт37. Бигэр51. Баянхонгор
9. Тэс23. Дөргөн38. ДэлгэрӨвөрхангай аймаг
10. Баруунтуруун24. Манхан39. Тайшир